Sonuç Odaklı İ & D

sonuc-zinciri

Uygulama odaklı izleme; bir proje, program ve politikanın ne kadar iyi yürütüldüğü üzerinde odaklanır. Dolayısıyla uygulama sürecinin unsurları olan girdilerin, faaliyetlerin ve çıktıların izlenmesini kapsar.  Uygulama odaklı izleme; genellikle iş planları ve bütçelere uygunluğun takip edilmesi için kullanılır. Uygulamanın izlenmesi; sorunların zamanında tespiti ve gerekli düzeltici önlemlerin alınabilmesi ve işlerin planlandığı bütçe ve süre içerisinde akışının sağlanabilmesi açısından önemli bir yönetim destek aracıdır. Bununla birlikte, uygulama ile ulaşılan sonuçların, başlangıç amaç ve hedefleri ile ne derece örtüştüğünün de takip edilmesi önemlidir. Sonuç odaklı izleme, uygulama süreci ile elde edilen sonuçlara ilişkindir. Bu kapsamda, bir proje, program veya politikanın tasarım aşamasında kavramsallaştırılan mantıksal modelinin uygulama aşamasında beklendiği şekilde işleyip işlemediğinin izlenmesidir. Mantıksal model;  girdi, faaliyet, çıktı, sonuç ve etkiler arasındaki ilişkinin tasarlanma biçimidir. Mantıksal model oluşturmada mantıksal çerçeve, değişim teorisi, stratejik planlama modeli ve strateji haritası gibi farklı araçlar kullanılabilmektedir. Bu çerçevede en yaygın olarak kullanılan model, sonuç zinciridir.

Sonuç odaklı değerlendirme de; sonuç odaklı izlemede olduğu gibi, belirli bir mantıksal modeli esas alarak; planlanan, devam eden veya tamamlanmış bir proje, program ya da politikanın uygunluğunun (relevance), etkinliğinin (efficiency), etkililiğinin (effectiveness), etkisinin (impact) ve sürdürülebilirliğinin (sustainability), mümkün olduğu kadar sistematik ve objektif olarak analiz edilmesidir.

Sonuç odaklı izlemeden farklı olarak, değerlendirme, sürekli bir faaliyet değildir. İzleme, kurum içinde yürütülen yönetsel bir fonksiyonken; değerlendirme, bağımsız olarak yapılması gereken bir faaliyettir.